1. خانه
  2. اطلس حیات وحش

اطلس حیات وحش

دانشنامه فارسی حیوانات وحشی ایران و جهان؛ ۱۶۵ گونه با وضعیت حفاظتی IUCN، زیستگاه، تغذیه، رکوردها و دانستنی‌های شگفت‌انگیز.

۱۶۵ گونه — صفحه ۲ از ۵

ببر مازندران (ببر کاسپین)EX🇮🇷

ببر مازندران (ببر کاسپین)

Panthera tigris virgata

ببر مازندران زیرگونه‌ای از ببر بود که روزگاری در جنگل‌های هیرکانی زندگی می‌کرد. آخرین گزارش‌های معتبر آن در ایران به میانه قرن بیستم برمی‌گردد و این زیرگونه منقرض شده است (گونه ببر در کل «در معرض خطر» است).

🦁 پستاندارانمنقرض‌شده
درنای سیبریCR🇮🇷

درنای سیبری

Leucogeranus leucogeranus

درنای سیبری پرنده‌ای سفید و باشکوه است که هر سال از سیبری تا شمال ایران پرواز می‌کرد. جمعیت غربی این گونه تقریباً از بین رفته و سال‌ها فقط یک درنای تنها به نام «امید» به فریدونکنار می‌آمد.

🦅 پرندگاندر خطر انقراض بحرانی
فلامینگو بزرگLC🇮🇷

فلامینگو بزرگ

Phoenicopterus roseus

فلامینگو با پاهای بلند و رنگ صورتی‌اش از زیباترین پرندگان تالاب‌های ایران است. دریاچه ارومیه در گذشته یکی از مهم‌ترین زادگاه‌های این پرنده در منطقه بود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
عقاب طلاییLC🇮🇷

عقاب طلایی

Aquila chrysaetos

عقاب طلایی از بزرگ‌ترین و قدرتمندترین پرندگان شکاری ایران است و نامش را از پرهای طلایی پشت گردنش گرفته است. در شیرجه به سرعت‌های بسیار بالایی می‌رسد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
شاهینLC🇮🇷

شاهین

Falco peregrinus

شاهین سریع‌ترین جانور روی زمین است. هنگام شیرجه برای شکار پرندگان، سرعتش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت فراتر می‌رود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بالابانEN🇮🇷

بالابان

Falco cherrug

بالابان شاهینی درشت و قدرتمند است که به‌خاطر ارزش بالایش در بازپروری (شکار با پرنده) به‌شدت قاچاق می‌شود. همین قاچاق و نابودی زیستگاه آن را در معرض خطر قرار داده است.

🦅 پرندگاندر معرض خطر
دال (کرکس خاکستری)LC🇮🇷

دال (کرکس خاکستری)

Gyps fulvus

دال یکی از بزرگ‌ترین پرندگان ایران است که با خوردن لاشه‌ها، طبیعت را از بیماری پاک نگه می‌دارد. ساعت‌ها بدون بال زدن بر جریان‌های هوای گرم اوج می‌گیرد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
قرقاولLC🇮🇷

قرقاول

Phasianus colchicus

قرقاول بومی آسیا، از جمله شمال ایران است و از آنجا به سراسر جهان برده شده است. نرها پرهای رنگارنگ و دم بلند دارند و ماده‌ها قهوه‌ای و استتاری‌اند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
کبکLC🇮🇷

کبک

Alectoris chukar

کبک یکی از آشناترین پرندگان کوهستانی ایران است که در شعر فارسی با «خرامیدن» زیبایش شناخته می‌شود. نوک و پاهای قرمز و نوار سیاه دور گلو نشانه آن است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
جغد انبارLC🇮🇷

جغد انبار

Tyto alba

جغد انبار با صورت قلبی‌شکل سفیدش شناخته می‌شود و یکی از بهترین شکارچیان جوندگان است. یک جفت جغد انبار در سال هزاران موش شکار می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
پلیکان پاخاکستریNT🇮🇷

پلیکان پاخاکستری

Pelecanus crispus

پلیکان پاخاکستری یکی از بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین پرندگان پروازی جهان است. با کیسه زیر نوکش ماهی‌ها را از آب صید می‌کند.

🦅 پرندگاننزدیک به تهدید
لک‌لک سفیدLC🇮🇷

لک‌لک سفید

Ciconia ciconia

لک‌لک سفید پیام‌آور بهار در فرهنگ ایرانی است و روی مناره‌ها، دکل‌ها و بام خانه‌ها لانه می‌سازد. هر سال به همان لانه قبلی بازمی‌گردد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
میش‌مرغVU🇮🇷

میش‌مرغ

Otis tarda

میش‌مرغ از سنگین‌ترین پرندگان پروازی جهان است. در ایران فقط چند ده پرنده در دشت‌های بوکان باقی مانده‌اند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
لاک‌پشت پوزه‌عقابیCR🇮🇷

لاک‌پشت پوزه‌عقابی

Eretmochelys imbricata

لاک‌پشت پوزه‌عقابی با نوک عقاب‌مانندش اسفنج‌ها را از لابه‌لای مرجان‌ها بیرون می‌کشد. سواحل جنوب ایران از زیستگاه‌های لانه‌گذاری مهم این گونه بحرانی است.

🐊 خزندگاندر خطر انقراض بحرانی
لاک‌پشت سبزEN🇮🇷

لاک‌پشت سبز

Chelonia mydas

لاک‌پشت سبز نامش را از رنگ سبز چربی بدنش گرفته است، نه رنگ لاک. بالغ‌ها گیاه‌خوارند و علف دریایی و جلبک می‌خورند.

🐊 خزندگاندر معرض خطر
لاک‌پشت مهمیزدارVU🇮🇷

لاک‌پشت مهمیزدار

Testudo graeca

لاک‌پشت مهمیزدار (لاک‌پشت یونانی) با خارهای کوچکی روی ران‌هایش شناخته می‌شود. عمر بسیار طولانی دارد و برخی نمونه‌ها بیش از یک قرن زنده می‌مانند.

🐊 خزندگانآسیب‌پذیر
تاس‌ماهی ایرانیCR🇮🇷

تاس‌ماهی ایرانی

Acipenser persicus

تاس‌ماهی ایرانی یکی از ماهیان خاویاری خزر است که بیشتر در آب‌های ایران زندگی می‌کند. خاویار آن ارزش اقتصادی بالایی دارد و همین موجب صید بی‌رویه شده است.

🐟 ماهی‌هادر خطر انقراض بحرانی
ماهی کور غار ایرانیVU🇮🇷

ماهی کور غار ایرانی

Garra typhlops

ماهی کور غار ایرانی ماهی کوچکی بدون چشم و بدون رنگدانه است که فقط در آب‌های زیرزمینی غرب ایران، به‌ویژه غار لوان در لرستان، زندگی می‌کند. از نخستین ماهی‌های غارزی کشف‌شده در ایران است.

🐟 ماهی‌هاآسیب‌پذیر
سمور آبی (شنگ)NT🇮🇷

سمور آبی (شنگ)

Lutra lutra

شنگ یا سمور آبی شناگری ماهر است که بیشتر ماهی و خرچنگ می‌خورد. حضورش نشانه سلامت و پاکیزگی یک رودخانه است.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
رودک (گورکن عسل‌خوار)LC🇮🇷

رودک (گورکن عسل‌خوار)

Mellivora capensis

رودک به نترسی مشهور است و از رویارویی با جانوران بسیار بزرگ‌تر از خودش هم نمی‌هراسد. پوست ضخیم و شلش او را در برابر گاز گرفتن و نیش محافظت می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
سنجاب ایرانیLC🇮🇷

سنجاب ایرانی

Sciurus anomalus

سنجاب ایرانی تنها سنجاب درختی بومی ایران است و بیشتر در جنگل‌های بلوط زاگرس زندگی می‌کند. دانه‌ها را در خاک انبار می‌کند و دانه‌های فراموش‌شده به درخت تبدیل می‌شوند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
دلفین بینی‌بطریLC🇮🇷

دلفین بینی‌بطری

Tursiops truncatus

دلفین بینی‌بطری از باهوش‌ترین جانوران جهان است و در گروه‌های اجتماعی زندگی می‌کند. در آب‌های ایران، اطراف جزیره هنگام برای تماشای دلفین‌ها مشهور است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خفاش میوه‌خوار مصریLC🇮🇷

خفاش میوه‌خوار مصری

Rousettus aegyptiacus

خفاش میوه‌خوار مصری از معدود خفاش‌های میوه‌خوار است که مثل خفاش‌های حشره‌خوار از پژواک صدا برای یافتن راه در تاریکی استفاده می‌کند. در گروه‌های بزرگ در غارها زندگی می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خفاش نعل‌اسبی بزرگLC🇮🇷

خفاش نعل‌اسبی بزرگ

Rhinolophus ferrumequinum

خفاش نعل‌اسبی بزرگ نامش را از پوست نعلی‌شکل اطراف بینی‌اش گرفته است. صدای فراصوتش را از بینی پخش می‌کند و هر شب مقدار زیادی حشره می‌خورد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
جرد ایرانیLC🇮🇷

جرد ایرانی

Meriones persicus

جرد ایرانی جونده‌ای شب‌گرد با دمی بلند و منگوله‌دار است. در کوه‌پایه‌های خشک ایران فراوان است و غذای مهمی برای جغدها، روباه‌ها و مارهاست.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خوابگرد درختیLC🇮🇷

خوابگرد درختی

Dryomys nitedula

خوابگرد درختی جونده کوچکی با نقاب سیاه دور چشم و دم پرپشت است. همان‌طور که از نامش پیداست، ماه‌ها در خواب زمستانی به سر می‌برد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
دلفین گوژپشتEN🇮🇷

دلفین گوژپشت

Sousa plumbea

دلفین گوژپشت با برآمدگی پشت باله پشتی‌اش شناخته می‌شود و بیشتر در آب‌های کم‌عمق نزدیک ساحل زندگی می‌کند. بسیاری از دلفین‌هایی که گردشگران اطراف جزیره هنگام می‌بینند از همین گونه‌اند.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
بوقلمون کوهیLC🇮🇷

بوقلمون کوهی

Tetraogallus caspius

بوقلمون کوهی (کبک دری) بزرگ‌ترین پرنده از خانواده کبک‌ها در ایران است و در بلندترین ارتفاعات زندگی می‌کند. صدای سوت‌مانند و بلندش در کوهستان طنین می‌اندازد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
تیهوLC🇮🇷

تیهو

Ammoperdix griseogularis

تیهو کوچک‌ترین پرنده خانواده کبک‌ها در ایران است و رنگ شنی‌اش در تپه‌های خشک استتار کاملی به او می‌دهد. صدای «سی‌سی» آن نام انگلیسی‌اش را ساخته است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
خروس‌کولی دشتیCR🇮🇷

خروس‌کولی دشتی

Vanellus gregarius

خروس‌کولی دشتی پرنده‌ای مهاجر است که در استپ‌های قزاقستان زادآوری می‌کند و در مسیر مهاجرت از ایران می‌گذرد. جمعیتش در دهه‌های اخیر به‌شدت کاهش یافته و در خطر انقراض بحرانی است.

🦅 پرندگاندر خطر انقراض بحرانی
درنای خاکستریLC🇮🇷

درنای خاکستری

Grus grus

درنای خاکستری پرنده‌ای بلندقد و باشکوه است که در زمستان در گروه‌های بزرگ به ایران می‌آید. صدای شیپورمانند گروه‌های در حال پرواز از دور شنیده می‌شود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
قوی گنگLC🇮🇷

قوی گنگ

Cygnus olor

قوی گنگ با نوک نارنجی و برآمدگی سیاه بالای آن، یکی از سنگین‌ترین پرندگان پروازی است. با وجود نامش کاملاً بی‌صدا نیست و هنگام خطر فیس‌فیس می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
غاز خاکستریLC🇮🇷

غاز خاکستری

Anser anser

غاز خاکستری نیای بیشتر غازهای اهلی جهان است. در زمستان دسته‌های بزرگش در مزارع و تالاب‌های گیلان و مازندران دیده می‌شوند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
اردک مرمریVU🇮🇷

اردک مرمری

Marmaronetta angustirostris

اردک مرمری با پرهای خال‌خال کرم و قهوه‌ای اردکی کم‌سروصدا و کمیاب است. بخش مهمی از جمعیت جهانی آن در تالاب‌های ایران زادآوری یا زمستان‌گذرانی می‌کند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
هدهد (شانه‌به‌سر)LC🇮🇷

هدهد (شانه‌به‌سر)

Upupa epops

هدهد با تاج بادبزنی و بال‌های راه‌راه سیاه‌وسفیدش یکی از آشناترین پرندگان ایران است. در «منطق‌الطیر» عطار، هدهد راهنمای پرندگان در سفر به سوی سیمرغ است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بلبلLC🇮🇷

بلبل

Luscinia megarhynchos

بلبل پرنده‌ای کوچک و قهوه‌ای با ظاهر ساده است، اما آوازش از زیباترین آوازهای پرندگان است. در شعر فارسی «گل و بلبل» نماد عشق است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی