- خانه
- اطلس حیات وحش
- 🦁 پستانداران
🦁 پستانداران
آشنایی با پستانداران ایران و جهان: زیستگاه، تغذیه، اندازه، طول عمر و وضعیت حفاظتی.
۶۸ گونه — صفحه ۱ از ۲
NT🇮🇷گور ایرانی
گور ایرانی (که به اشتباه «گورخر ایرانی» هم نامیده میشود) یک الاغ وحشی است، نه گورخر. این زیرگونه بهتنهایی در وضعیت «در معرض خطر» قرار دارد و تنها دو جمعیت طبیعی آن در ایران باقی مانده است.
CR🇮🇷یوزپلنگ آسیایی
یوزپلنگ آسیایی (یوز ایرانی) سریعترین گربهسان ایران و نماد حیات وحش کشور است. آخرین جمعیت این زیرگونه در جهان فقط در ایران باقی مانده و برآوردهای سالهای اخیر از چند ده قلاده (کمتر از ۳۰) فراتر نمیرود؛ به همین دلیل در «بحرانیترین» سطح خطر قرار دارد.
EN🇮🇷گوزن زرد ایرانی
گوزن زرد ایرانی تا میانه قرن بیستم منقرضشده پنداشته میشد، تا اینکه در سال ۱۹۵۶ میلادی در خوزستان دوباره پیدا شد. برنامههای تکثیر در اسارت آن را از نابودی کامل نجات داد، ولی هنوز در معرض خطر است.
VU🇮🇷پلنگ ایرانی
پلنگ ایرانی از درشتترین زیرگونههای پلنگ جهان و بزرگترین گربهسان باقیمانده در ایران است. ایران بزرگترین جمعیت این زیرگونه را در خود جای داده و پارکهای ملی گلستان، تندوره و سالوک از زیستگاههای مهم آناند.
EN🇮🇷فک خزری
فک خزری تنها پستاندار دریایی دریای خزر است و در هیچ جای دیگری از جهان زندگی نمیکند. جمعیت آن در قرن بیستم بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است.
NT🇮🇷کل و بز (پازن)
کل و بز نیای بز اهلی است و یکی از ماهرترین کوهنوردان جانوری ایران بهشمار میرود. «کل» به نر و «بز» به ماده گفته میشود و شاخهای شمشیری نرها گاهی بیش از یک متر طول دارد.
VU🇮🇷آهوی ایرانی
آهوی ایرانی (آهوی گواتردار) از زیباترین سمداران ایران است و در فرهنگ و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد. نام انگلیسیاش از برآمدگی گلوی نرها در فصل جفتگیری میآید.
NT🇮🇷قوچ و میش وحشی
قوچ و میش وحشی نیای گوسفند اهلی است و جمعیتهای مختلفی مثل قوچ ارمنی، قوچ اصفهانی و قوچ لارستانی در ایران دارد. نرها (قوچ) شاخهای خمیده و پیچدار بزرگی دارند.
LC🇮🇷سیاهگوش
سیاهگوش بزرگترین گونه از خانواده لینکسهاست و با دم کوتاه سرسیاه و منگولههای گوش شناخته میشود. حیوانی بسیار پنهانکار است و کمتر کسی آن را در طبیعت دیده است.
LC🇮🇷جبیر
جبیر کوچکترین غزال ایران است و برای زندگی در بیابان کاملاً سازگار شده است. مادهها هم برخلاف آهو شاخهای کوچکی دارند.
LC🇮🇷خرس قهوهای
خرس قهوهای بزرگترین گوشتخوار ایران است و زیرگونه سوری آن در زاگرس زندگی میکند. با وجود جثه بزرگ، بیشتر خوراکش گیاهی است: بلوط، میوه، ریشه و حشرات.
VU🇮🇷خرس سیاه آسیایی (خرس بلوچی)
خرس سیاه بلوچی کمیابترین خرس ایران و یکی از کمیابترین زیرگونههای خرس سیاه جهان است. نشان سفید V شکل روی سینهاش آن را از خرس قهوهای متمایز میکند.
LC🇮🇷گرگ خاکستری
گرگ نیای سگ اهلی است و در گروههای خانوادگی به نام «گله» زندگی میکند که معمولاً یک جفت زادآور آن را رهبری میکند. گرگها نقش مهمی در کنترل جمعیت علفخواران و سلامت طبیعت دارند.
LC🇮🇷روباه معمولی
روباه معمولی گستردهترین پراکنش را در میان همه گوشتخواران وحشی جهان دارد. دم پرپشت، گوشهای تیز و هوش بالا آن را به یکی از شناختهشدهترین حیوانات تبدیل کرده است.
LC🇮🇷کاراکال
کاراکال گربهای چابک با منگولههای سیاه بلند روی گوش است که در ایران کمیاب شده است. پرشهای عمودیاش آنقدر بلند است که پرندگان را در حال پرواز شکار میکند.
LC🇮🇷گربه پالاس (مانول)
گربه پالاس با صورت پهن، چشمهای گرد و خز بسیار پرپشت، یکی از عجیبترین گربههای وحشی جهان است. در ایران بسیار کمیاب است و مشاهده آن خبرساز میشود.
LC🇮🇷گراز
گراز نیای خوک اهلی و یکی از پرجمعیتترین پستانداران بزرگ ایران است. در جنگلهای شمال، طعمه اصلی پلنگ ایرانی بهشمار میرود.
VU🇮🇷گاو دریایی (دوگونگ)
دوگونگ تنها پستاندار گیاهخوار کاملاً دریایی است و بیشتر از علفهای دریایی تغذیه میکند. خلیج فارس یکی از مهمترین زیستگاههای این گونه در جهان است.
LC🇮🇷شغال
شغال یکی از سازگارترین پستانداران ایران است و تقریباً هر چیزی میخورد؛ از جوندگان و پرندگان تا میوه و پسماند. زوزههای گروهی شبانهاش در شمال ایران بسیار آشناست.
NT🇮🇷کفتار راهراه
کفتار راهراه یکی از مهمترین «پاککنندگان» طبیعت است و با خوردن لاشهها از گسترش بیماری جلوگیری میکند. فکهای بسیار قویاش حتی استخوانهای بزرگ را خرد میکند.
LC🇮🇷گربه شنی
گربه شنی تنها گربهای است که واقعاً در دل بیابانهای شنی زندگی میکند. شبیه یک بچهگربه خانگی است اما برای گرمای سوزان روز و سرمای شب بیابان کاملاً سازگار شده است.
LC🇮🇷مرال
مرال بزرگترین گوزن ایران است که در جنگلهای هیرکانی زندگی میکند؛ جنگلهایی که در سال ۲۰۱۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدند. شاخهای پرشاخه نرها هر سال میافتد و دوباره میروید.
LC🇮🇷شوکا
شوکا کوچکترین گوزن ایران است و در جنگلهای شمال زندگی میکند. شاخهای کوتاه نرها حداکثر سه شاخه دارد.
LC🇮🇷خارپشت گوشدراز
خارپشت گوشدراز همان «جوجهتیغی» آشنای باغها و دشتهای ایران است. با خوردن حشرات، حلزون و عقرب، یار کشاورزان است.
EX🇮🇷ببر مازندران (ببر کاسپین)
ببر مازندران زیرگونهای از ببر بود که روزگاری در جنگلهای هیرکانی زندگی میکرد. آخرین گزارشهای معتبر آن در ایران به میانه قرن بیستم برمیگردد و این زیرگونه منقرض شده است (گونه ببر در کل «در معرض خطر» است).
LC🇮🇷تشی
تشی بزرگترین جونده ایران است و بدنش با تیغهای بلند سیاهوسفید پوشیده شده است. شبگرد است و روزها در لانههای سنگی یا زیرزمینی میخوابد.
NT🇮🇷سمور آبی (شنگ)
شنگ یا سمور آبی شناگری ماهر است که بیشتر ماهی و خرچنگ میخورد. حضورش نشانه سلامت و پاکیزگی یک رودخانه است.
LC🇮🇷رودک (گورکن عسلخوار)
رودک به نترسی مشهور است و از رویارویی با جانوران بسیار بزرگتر از خودش هم نمیهراسد. پوست ضخیم و شلش او را در برابر گاز گرفتن و نیش محافظت میکند.
LC🇮🇷سنجاب ایرانی
سنجاب ایرانی تنها سنجاب درختی بومی ایران است و بیشتر در جنگلهای بلوط زاگرس زندگی میکند. دانهها را در خاک انبار میکند و دانههای فراموششده به درخت تبدیل میشوند.
LC🇮🇷دلفین بینیبطری
دلفین بینیبطری از باهوشترین جانوران جهان است و در گروههای اجتماعی زندگی میکند. در آبهای ایران، اطراف جزیره هنگام برای تماشای دلفینها مشهور است.
LC🇮🇷خفاش نعلاسبی بزرگ
خفاش نعلاسبی بزرگ نامش را از پوست نعلیشکل اطراف بینیاش گرفته است. صدای فراصوتش را از بینی پخش میکند و هر شب مقدار زیادی حشره میخورد.
LC🇮🇷خوابگرد درختی
خوابگرد درختی جونده کوچکی با نقاب سیاه دور چشم و دم پرپشت است. همانطور که از نامش پیداست، ماهها در خواب زمستانی به سر میبرد.
EN🇮🇷دلفین گوژپشت
دلفین گوژپشت با برآمدگی پشت باله پشتیاش شناخته میشود و بیشتر در آبهای کمعمق نزدیک ساحل زندگی میکند. بسیاری از دلفینهایی که گردشگران اطراف جزیره هنگام میبینند از همین گونهاند.
LC🇮🇷گورکن
گورکن با نوارهای سیاهوسفید صورتش شناخته میشود و یکی از ماهرترین حفاران طبیعت است. لانههای زیرزمینیاش گاهی چندین دهانه و راهرو دارد.
LC🇮🇷راسوی کوچک
راسوی کوچک کوچکترین گوشتخوار جهان است. بدن باریک و درازش اجازه میدهد وارد لانه موشها شود و آنها را شکار کند.
LC🇮🇷روباه افغانی
روباه افغانی (شاهروباه) روباهی کوچک با دمی بسیار پرپشت است که در صخرههای خشک زندگی میکند. چنگالهای خمیده و کف پای بیمویش به او کمک میکند مثل گربه از صخرهها بالا برود.
فهرست سرخ IUCN چیست؟
اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) وضعیت گونهها را از «کمترین نگرانی» تا «منقرضشده» درجهبندی میکند. هرچه به سمت چپ این نوار برویم، خطر نابودی گونه بیشتر است.
وضعیت نوشتهشده در اطلس، وضعیت جهانی «گونه» است؛ اگر زیرگونه ایرانی وضعیت متفاوتی داشته باشد، در متن همان حیوان توضیح داده شده است.