1. خانه
  2. اطلس حیات وحش
  3. 🦁 پستانداران

🦁 پستانداران

آشنایی با پستانداران ایران و جهان: زیستگاه، تغذیه، اندازه، طول عمر و وضعیت حفاظتی.

۶۸ گونه — صفحه ۱ از ۲

گور ایرانیNT🇮🇷

گور ایرانی

Equus hemionus onager

گور ایرانی (که به اشتباه «گورخر ایرانی» هم نامیده می‌شود) یک الاغ وحشی است، نه گورخر. این زیرگونه به‌تنهایی در وضعیت «در معرض خطر» قرار دارد و تنها دو جمعیت طبیعی آن در ایران باقی مانده است.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
یوزپلنگ آسیاییCR🇮🇷

یوزپلنگ آسیایی

Acinonyx jubatus venaticus

یوزپلنگ آسیایی (یوز ایرانی) سریع‌ترین گربه‌سان ایران و نماد حیات وحش کشور است. آخرین جمعیت این زیرگونه در جهان فقط در ایران باقی مانده و برآوردهای سال‌های اخیر از چند ده قلاده (کمتر از ۳۰) فراتر نمی‌رود؛ به همین دلیل در «بحرانی‌ترین» سطح خطر قرار دارد.

🦁 پستانداراندر خطر انقراض بحرانی
گوزن زرد ایرانیEN🇮🇷

گوزن زرد ایرانی

Dama mesopotamica

گوزن زرد ایرانی تا میانه قرن بیستم منقرض‌شده پنداشته می‌شد، تا اینکه در سال ۱۹۵۶ میلادی در خوزستان دوباره پیدا شد. برنامه‌های تکثیر در اسارت آن را از نابودی کامل نجات داد، ولی هنوز در معرض خطر است.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
پلنگ ایرانیVU🇮🇷

پلنگ ایرانی

Panthera pardus tulliana

پلنگ ایرانی از درشت‌ترین زیرگونه‌های پلنگ جهان و بزرگ‌ترین گربه‌سان باقی‌مانده در ایران است. ایران بزرگ‌ترین جمعیت این زیرگونه را در خود جای داده و پارک‌های ملی گلستان، تندوره و سالوک از زیستگاه‌های مهم آن‌اند.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
فک خزریEN🇮🇷

فک خزری

Pusa caspica

فک خزری تنها پستاندار دریایی دریای خزر است و در هیچ جای دیگری از جهان زندگی نمی‌کند. جمعیت آن در قرن بیستم بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
کل و بز (پازن)NT🇮🇷

کل و بز (پازن)

Capra aegagrus

کل و بز نیای بز اهلی است و یکی از ماهرترین کوهنوردان جانوری ایران به‌شمار می‌رود. «کل» به نر و «بز» به ماده گفته می‌شود و شاخ‌های شمشیری نرها گاهی بیش از یک متر طول دارد.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
آهوی ایرانیVU🇮🇷

آهوی ایرانی

Gazella subgutturosa

آهوی ایرانی (آهوی گواتردار) از زیباترین سم‌داران ایران است و در فرهنگ و ادبیات فارسی جایگاه ویژه‌ای دارد. نام انگلیسی‌اش از برآمدگی گلوی نرها در فصل جفت‌گیری می‌آید.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
قوچ و میش وحشیNT🇮🇷

قوچ و میش وحشی

Ovis gmelini

قوچ و میش وحشی نیای گوسفند اهلی است و جمعیت‌های مختلفی مثل قوچ ارمنی، قوچ اصفهانی و قوچ لارستانی در ایران دارد. نرها (قوچ) شاخ‌های خمیده و پیچ‌دار بزرگی دارند.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
سیاه‌گوشLC🇮🇷

سیاه‌گوش

Lynx lynx

سیاه‌گوش بزرگ‌ترین گونه از خانواده لینکس‌هاست و با دم کوتاه سرسیاه و منگوله‌های گوش شناخته می‌شود. حیوانی بسیار پنهان‌کار است و کمتر کسی آن را در طبیعت دیده است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
جبیرLC🇮🇷

جبیر

Gazella bennettii

جبیر کوچک‌ترین غزال ایران است و برای زندگی در بیابان کاملاً سازگار شده است. ماده‌ها هم برخلاف آهو شاخ‌های کوچکی دارند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خرس قهوه‌ایLC🇮🇷

خرس قهوه‌ای

Ursus arctos

خرس قهوه‌ای بزرگ‌ترین گوشت‌خوار ایران است و زیرگونه سوری آن در زاگرس زندگی می‌کند. با وجود جثه بزرگ، بیشتر خوراکش گیاهی است: بلوط، میوه، ریشه و حشرات.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خرس سیاه آسیایی (خرس بلوچی)VU🇮🇷

خرس سیاه آسیایی (خرس بلوچی)

Ursus thibetanus

خرس سیاه بلوچی کمیاب‌ترین خرس ایران و یکی از کمیاب‌ترین زیرگونه‌های خرس سیاه جهان است. نشان سفید V شکل روی سینه‌اش آن را از خرس قهوه‌ای متمایز می‌کند.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
گرگ خاکستریLC🇮🇷

گرگ خاکستری

Canis lupus

گرگ نیای سگ اهلی است و در گروه‌های خانوادگی به نام «گله» زندگی می‌کند که معمولاً یک جفت زادآور آن را رهبری می‌کند. گرگ‌ها نقش مهمی در کنترل جمعیت علف‌خواران و سلامت طبیعت دارند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
روباه معمولیLC🇮🇷

روباه معمولی

Vulpes vulpes

روباه معمولی گسترده‌ترین پراکنش را در میان همه گوشت‌خواران وحشی جهان دارد. دم پرپشت، گوش‌های تیز و هوش بالا آن را به یکی از شناخته‌شده‌ترین حیوانات تبدیل کرده است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
کاراکالLC🇮🇷

کاراکال

Caracal caracal

کاراکال گربه‌ای چابک با منگوله‌های سیاه بلند روی گوش است که در ایران کمیاب شده است. پرش‌های عمودی‌اش آن‌قدر بلند است که پرندگان را در حال پرواز شکار می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
گربه پالاس (مانول)LC🇮🇷

گربه پالاس (مانول)

Otocolobus manul

گربه پالاس با صورت پهن، چشم‌های گرد و خز بسیار پرپشت، یکی از عجیب‌ترین گربه‌های وحشی جهان است. در ایران بسیار کمیاب است و مشاهده آن خبرساز می‌شود.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
گرازLC🇮🇷

گراز

Sus scrofa

گراز نیای خوک اهلی و یکی از پرجمعیت‌ترین پستانداران بزرگ ایران است. در جنگل‌های شمال، طعمه اصلی پلنگ ایرانی به‌شمار می‌رود.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
گاو دریایی (دوگونگ)VU🇮🇷

گاو دریایی (دوگونگ)

Dugong dugon

دوگونگ تنها پستاندار گیاه‌خوار کاملاً دریایی است و بیشتر از علف‌های دریایی تغذیه می‌کند. خلیج فارس یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های این گونه در جهان است.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
شغالLC🇮🇷

شغال

Canis aureus

شغال یکی از سازگارترین پستانداران ایران است و تقریباً هر چیزی می‌خورد؛ از جوندگان و پرندگان تا میوه و پسماند. زوزه‌های گروهی شبانه‌اش در شمال ایران بسیار آشناست.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
کفتار راه‌راهNT🇮🇷

کفتار راه‌راه

Hyaena hyaena

کفتار راه‌راه یکی از مهم‌ترین «پاک‌کنندگان» طبیعت است و با خوردن لاشه‌ها از گسترش بیماری جلوگیری می‌کند. فک‌های بسیار قوی‌اش حتی استخوان‌های بزرگ را خرد می‌کند.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
گربه شنیLC🇮🇷

گربه شنی

Felis margarita

گربه شنی تنها گربه‌ای است که واقعاً در دل بیابان‌های شنی زندگی می‌کند. شبیه یک بچه‌گربه خانگی است اما برای گرمای سوزان روز و سرمای شب بیابان کاملاً سازگار شده است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
مرالLC🇮🇷

مرال

Cervus elaphus maral

مرال بزرگ‌ترین گوزن ایران است که در جنگل‌های هیرکانی زندگی می‌کند؛ جنگل‌هایی که در سال ۲۰۱۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدند. شاخ‌های پرشاخه نرها هر سال می‌افتد و دوباره می‌روید.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
شوکاLC🇮🇷

شوکا

Capreolus capreolus

شوکا کوچک‌ترین گوزن ایران است و در جنگل‌های شمال زندگی می‌کند. شاخ‌های کوتاه نرها حداکثر سه شاخه دارد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خارپشت گوش‌درازLC🇮🇷

خارپشت گوش‌دراز

Hemiechinus auritus

خارپشت گوش‌دراز همان «جوجه‌تیغی» آشنای باغ‌ها و دشت‌های ایران است. با خوردن حشرات، حلزون و عقرب، یار کشاورزان است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
ببر مازندران (ببر کاسپین)EX🇮🇷

ببر مازندران (ببر کاسپین)

Panthera tigris virgata

ببر مازندران زیرگونه‌ای از ببر بود که روزگاری در جنگل‌های هیرکانی زندگی می‌کرد. آخرین گزارش‌های معتبر آن در ایران به میانه قرن بیستم برمی‌گردد و این زیرگونه منقرض شده است (گونه ببر در کل «در معرض خطر» است).

🦁 پستاندارانمنقرض‌شده
تشیLC🇮🇷

تشی

Hystrix indica

تشی بزرگ‌ترین جونده ایران است و بدنش با تیغ‌های بلند سیاه‌وسفید پوشیده شده است. شب‌گرد است و روزها در لانه‌های سنگی یا زیرزمینی می‌خوابد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
سمور آبی (شنگ)NT🇮🇷

سمور آبی (شنگ)

Lutra lutra

شنگ یا سمور آبی شناگری ماهر است که بیشتر ماهی و خرچنگ می‌خورد. حضورش نشانه سلامت و پاکیزگی یک رودخانه است.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
رودک (گورکن عسل‌خوار)LC🇮🇷

رودک (گورکن عسل‌خوار)

Mellivora capensis

رودک به نترسی مشهور است و از رویارویی با جانوران بسیار بزرگ‌تر از خودش هم نمی‌هراسد. پوست ضخیم و شلش او را در برابر گاز گرفتن و نیش محافظت می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
سنجاب ایرانیLC🇮🇷

سنجاب ایرانی

Sciurus anomalus

سنجاب ایرانی تنها سنجاب درختی بومی ایران است و بیشتر در جنگل‌های بلوط زاگرس زندگی می‌کند. دانه‌ها را در خاک انبار می‌کند و دانه‌های فراموش‌شده به درخت تبدیل می‌شوند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
دلفین بینی‌بطریLC🇮🇷

دلفین بینی‌بطری

Tursiops truncatus

دلفین بینی‌بطری از باهوش‌ترین جانوران جهان است و در گروه‌های اجتماعی زندگی می‌کند. در آب‌های ایران، اطراف جزیره هنگام برای تماشای دلفین‌ها مشهور است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خفاش نعل‌اسبی بزرگLC🇮🇷

خفاش نعل‌اسبی بزرگ

Rhinolophus ferrumequinum

خفاش نعل‌اسبی بزرگ نامش را از پوست نعلی‌شکل اطراف بینی‌اش گرفته است. صدای فراصوتش را از بینی پخش می‌کند و هر شب مقدار زیادی حشره می‌خورد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خوابگرد درختیLC🇮🇷

خوابگرد درختی

Dryomys nitedula

خوابگرد درختی جونده کوچکی با نقاب سیاه دور چشم و دم پرپشت است. همان‌طور که از نامش پیداست، ماه‌ها در خواب زمستانی به سر می‌برد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
دلفین گوژپشتEN🇮🇷

دلفین گوژپشت

Sousa plumbea

دلفین گوژپشت با برآمدگی پشت باله پشتی‌اش شناخته می‌شود و بیشتر در آب‌های کم‌عمق نزدیک ساحل زندگی می‌کند. بسیاری از دلفین‌هایی که گردشگران اطراف جزیره هنگام می‌بینند از همین گونه‌اند.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
گورکنLC🇮🇷

گورکن

Meles canescens

گورکن با نوارهای سیاه‌وسفید صورتش شناخته می‌شود و یکی از ماهرترین حفاران طبیعت است. لانه‌های زیرزمینی‌اش گاهی چندین دهانه و راهرو دارد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
راسوی کوچکLC🇮🇷

راسوی کوچک

Mustela nivalis

راسوی کوچک کوچک‌ترین گوشت‌خوار جهان است. بدن باریک و درازش اجازه می‌دهد وارد لانه موش‌ها شود و آن‌ها را شکار کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
روباه افغانیLC🇮🇷

روباه افغانی

Vulpes cana

روباه افغانی (شاه‌روباه) روباهی کوچک با دمی بسیار پرپشت است که در صخره‌های خشک زندگی می‌کند. چنگال‌های خمیده و کف پای بی‌مویش به او کمک می‌کند مثل گربه از صخره‌ها بالا برود.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی

فهرست سرخ IUCN چیست؟

اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) وضعیت گونه‌ها را از «کمترین نگرانی» تا «منقرض‌شده» درجه‌بندی می‌کند. هرچه به سمت چپ این نوار برویم، خطر نابودی گونه بیشتر است.

LCکمترین نگرانیNTنزدیک به تهدیدVUآسیب‌پذیرENدر معرض خطرCRدر خطر انقراض بحرانیEWمنقرض در طبیعتEXمنقرض‌شده

وضعیت نوشته‌شده در اطلس، وضعیت جهانی «گونه» است؛ اگر زیرگونه ایرانی وضعیت متفاوتی داشته باشد، در متن همان حیوان توضیح داده شده است.