- خانه
- اطلس حیات وحش
- 🦅 پرندگان
🦅 پرندگان
آشنایی با پرندگان ایران و جهان: زیستگاه، تغذیه، اندازه، طول عمر و وضعیت حفاظتی.
۴۸ گونه — صفحه ۱ از ۲
VU🇮🇷هوبره
هوبره پرندهای زمینی و محتاط با رنگ شنی است که در بیابانهای ایران زندگی میکند. شکار غیرقانونی با باز و شاهین، این پرنده را به وضعیت آسیبپذیر رسانده است.
NT🇮🇷هما (استخوانخوار)
هما در فرهنگ ایرانی «مرغ سعادت» است و افسانهها میگویند سایهاش بر سر هر کس بیفتد، خوشبخت میشود. در واقعیت، این پرنده تنها جانوری است که بیشتر غذایش مغز استخوان است.
🇮🇷زاغ بور
زاغ بور تنها گونه پرندهای است که فقط در ایران زندگی میکند (بومی انحصاری ایران). بیشتر میدود تا پرواز کند و در بوتهزارهای بیابانی دیده میشود.
LC🇮🇷دراج
دراج پرندهای خوشرنگ از خانواده کبکهاست که صدای بلند نرهایش در سپیدهدم شمال و جنوب ایران آشناست. نرها سینه سیاه و طوق قهوهای دارند.
EN🇮🇷اردک سرسفید
اردک سرسفید اردکی شیرجهرو با دم سیخ و ایستاده است. نرها در فصل زادآوری نوکی آبی و برجسته دارند.
CR🇮🇷درنای سیبری
درنای سیبری پرندهای سفید و باشکوه است که هر سال از سیبری تا شمال ایران پرواز میکرد. جمعیت غربی این گونه تقریباً از بین رفته و سالها فقط یک درنای تنها به نام «امید» به فریدونکنار میآمد.
LC🇮🇷فلامینگو بزرگ
فلامینگو با پاهای بلند و رنگ صورتیاش از زیباترین پرندگان تالابهای ایران است. دریاچه ارومیه در گذشته یکی از مهمترین زادگاههای این پرنده در منطقه بود.
LC🇮🇷عقاب طلایی
عقاب طلایی از بزرگترین و قدرتمندترین پرندگان شکاری ایران است و نامش را از پرهای طلایی پشت گردنش گرفته است. در شیرجه به سرعتهای بسیار بالایی میرسد.
LC🇮🇷شاهین
شاهین سریعترین جانور روی زمین است. هنگام شیرجه برای شکار پرندگان، سرعتش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت فراتر میرود.
LC🇮🇷دال (کرکس خاکستری)
دال یکی از بزرگترین پرندگان ایران است که با خوردن لاشهها، طبیعت را از بیماری پاک نگه میدارد. ساعتها بدون بال زدن بر جریانهای هوای گرم اوج میگیرد.
LC🇮🇷قرقاول
قرقاول بومی آسیا، از جمله شمال ایران است و از آنجا به سراسر جهان برده شده است. نرها پرهای رنگارنگ و دم بلند دارند و مادهها قهوهای و استتاریاند.
LC🇮🇷کبک
کبک یکی از آشناترین پرندگان کوهستانی ایران است که در شعر فارسی با «خرامیدن» زیبایش شناخته میشود. نوک و پاهای قرمز و نوار سیاه دور گلو نشانه آن است.
LC🇮🇷جغد انبار
جغد انبار با صورت قلبیشکل سفیدش شناخته میشود و یکی از بهترین شکارچیان جوندگان است. یک جفت جغد انبار در سال هزاران موش شکار میکند.
NT🇮🇷پلیکان پاخاکستری
پلیکان پاخاکستری یکی از بزرگترین و سنگینترین پرندگان پروازی جهان است. با کیسه زیر نوکش ماهیها را از آب صید میکند.
LC🇮🇷لکلک سفید
لکلک سفید پیامآور بهار در فرهنگ ایرانی است و روی منارهها، دکلها و بام خانهها لانه میسازد. هر سال به همان لانه قبلی بازمیگردد.
VU🇮🇷میشمرغ
میشمرغ از سنگینترین پرندگان پروازی جهان است. در ایران فقط چند ده پرنده در دشتهای بوکان باقی ماندهاند.
EN🇮🇷بالابان
بالابان شاهینی درشت و قدرتمند است که بهخاطر ارزش بالایش در بازپروری (شکار با پرنده) بهشدت قاچاق میشود. همین قاچاق و نابودی زیستگاه آن را در معرض خطر قرار داده است.
LC🇮🇷بوقلمون کوهی
بوقلمون کوهی (کبک دری) بزرگترین پرنده از خانواده کبکها در ایران است و در بلندترین ارتفاعات زندگی میکند. صدای سوتمانند و بلندش در کوهستان طنین میاندازد.
LC🇮🇷تیهو
تیهو کوچکترین پرنده خانواده کبکها در ایران است و رنگ شنیاش در تپههای خشک استتار کاملی به او میدهد. صدای «سیسی» آن نام انگلیسیاش را ساخته است.
CR🇮🇷خروسکولی دشتی
خروسکولی دشتی پرندهای مهاجر است که در استپهای قزاقستان زادآوری میکند و در مسیر مهاجرت از ایران میگذرد. جمعیتش در دهههای اخیر بهشدت کاهش یافته و در خطر انقراض بحرانی است.
LC🇮🇷درنای خاکستری
درنای خاکستری پرندهای بلندقد و باشکوه است که در زمستان در گروههای بزرگ به ایران میآید. صدای شیپورمانند گروههای در حال پرواز از دور شنیده میشود.
LC🇮🇷قوی گنگ
قوی گنگ با نوک نارنجی و برآمدگی سیاه بالای آن، یکی از سنگینترین پرندگان پروازی است. با وجود نامش کاملاً بیصدا نیست و هنگام خطر فیسفیس میکند.
LC🇮🇷غاز خاکستری
غاز خاکستری نیای بیشتر غازهای اهلی جهان است. در زمستان دستههای بزرگش در مزارع و تالابهای گیلان و مازندران دیده میشوند.
VU🇮🇷اردک مرمری
اردک مرمری با پرهای خالخال کرم و قهوهای اردکی کمسروصدا و کمیاب است. بخش مهمی از جمعیت جهانی آن در تالابهای ایران زادآوری یا زمستانگذرانی میکند.
LC🇮🇷هدهد (شانهبهسر)
هدهد با تاج بادبزنی و بالهای راهراه سیاهوسفیدش یکی از آشناترین پرندگان ایران است. در «منطقالطیر» عطار، هدهد راهنمای پرندگان در سفر به سوی سیمرغ است.
LC🇮🇷بلبل
بلبل پرندهای کوچک و قهوهای با ظاهر ساده است، اما آوازش از زیباترین آوازهای پرندگان است. در شعر فارسی «گل و بلبل» نماد عشق است.
LC🇮🇷بلبل خرما
بلبل خرما با سر سیاه و لکه سفید گونه و زیر دم زردش، پرندهای پرسروصدا و اجتماعی است. در نخلستانهای جنوب از خرما و میوهها تغذیه میکند.
LC🇮🇷مینای معمولی
مینای معمولی پرندهای قهوهای با پوست زرد دور چشم است که در دهههای اخیر در بسیاری از شهرهای ایران پراکنده شده است. در فهرست ۱۰۰ گونه مهاجم بدنام جهان قرار دارد.
LC🇮🇷زنبورخوار اروپایی
زنبورخوار اروپایی با پرهای رنگینکمانیاش از رنگارنگترین پرندگان ایران است. زنبورها را در هوا شکار میکند و پیش از خوردن، نیش آنها را با کوبیدن به شاخه بیاثر میکند.
LC🇮🇷سبزقبا
سبزقبا پرندهای فیروزهای و قهوهای است که روی سیمهای برق و شاخههای بلند مینشیند و حشرات درشت را از زمین شکار میکند.
LC🇮🇷شاهبوف
شاهبوف از بزرگترین جغدهای جهان است و با چشمهای نارنجی و دستهپرهای گوشمانندش شناخته میشود. خرگوش، جوجهتیغی و حتی جغدهای کوچکتر را شکار میکند.
LC🇮🇷جغد کوچک
جغد کوچک رایجترین جغد ایران است و برخلاف بیشتر جغدها، روزها هم روی دیوار یا تیر برق دیده میشود. سوسک، ملخ و جوندگان کوچک میخورد.
EN🇮🇷کرکس مصری
کرکس مصری کوچکترین کرکس ایران است و با صورت زرد و پرهای سفیدش شناخته میشود. از معدود پرندگانی است که از ابزار استفاده میکند.
NT🇮🇷دال سیاه
دال سیاه از بزرگترین و سنگینترین پرندگان شکاری جهان است. لانههای عظیمش را روی درختان بلند یا صخرهها میسازد.
VU🇮🇷عقاب شاهی
عقاب شاهی با شانههای سفید و پرهای قهوهای تیره، پرندهای باشکوه و کمیاب است. سنجاب زمینی، خرگوش و پرندگان متوسط را شکار میکند.
LC🇮🇷عقاب ماهیگیر
عقاب ماهیگیر تقریباً فقط ماهی میخورد و با پاهای جلوانداخته در آب شیرجه میزند. روی سواحل و جزایر خلیج فارس لانه میسازد.
فهرست سرخ IUCN چیست؟
اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) وضعیت گونهها را از «کمترین نگرانی» تا «منقرضشده» درجهبندی میکند. هرچه به سمت چپ این نوار برویم، خطر نابودی گونه بیشتر است.
وضعیت نوشتهشده در اطلس، وضعیت جهانی «گونه» است؛ اگر زیرگونه ایرانی وضعیت متفاوتی داشته باشد، در متن همان حیوان توضیح داده شده است.