بیماری‌های مشترک انسان و حیوان: هاری، توکسوپلاسموز، کیست هیداتید و…

داشتن حیوان خانگی فواید زیادی برای سلامت جسم و روان دارد. با رعایت چند اصل ساده بهداشتی، خطر انتقال بیماری بسیار پایین است. در عین حال، شناخت بیماری‌های مشترک (زئونوزها) ضروری است.

هاری

• کشنده‌ترین بیماری مشترک. ویروس از طریق بزاق حیوان آلوده با گاز گرفتن یا خراش منتقل می‌شود. وقتی علائم ظاهر شود، تقریباً همیشه کشنده است.
• پیشگیری: واکسیناسیون منظم سگ و گربه طبق قانون؛ دوری از حیوانات وحشی و ناشناس.

کیست هیداتید (اکینوکوکوز)

• انگلی که سگ‌ها با خوردن احشای خام دام آلوده (جگر و ریه) می‌گیرند و تخم آن از مدفوع سگ به انسان می‌رسد؛ در انسان کیست‌های بزرگ در کبد و ریه ایجاد می‌کند. در ایران شایع است.
• پیشگیری: انگل‌زدایی منظم سگ‌ها، ندادن احشای خام به سگ، شستن دست و سبزیجات.

توکسوپلاسموز

• گربه‌ها میزبان اصلی این انگل هستند و تخم آن (اووسیست) را در مدفوع دفع می‌کنند. خطر اصلی برای زنان باردار و افراد با نقص ایمنی است.
• نکته مهم: بیشتر عفونت‌های انسانی از خوردن گوشت نیم‌پز و سبزیجات شسته‌نشده است، نه نوازش گربه.
• پیشگیری: ظرف خاک را روزانه تمیز کنید (اووسیست بعد از ۱ تا ۵ روز آلوده‌کننده می‌شود)؛ زن باردار ظرف خاک را تمیز نکند یا با دستکش و شستن دست انجام دهد. توضیح بیشتر در بارداری و حیوانات خانگی.

کچلی (درماتوفیتوز)

• قارچ پوستی با ضایعات دایره‌ای و ریزش مو؛ در بچه گربه‌ها شایع و به انسان منتقل می‌شود.
• پیشگیری و درمان: درمان حیوان، نظافت محیط و مراجعه به پزشک در صورت ضایعه پوستی.

کرم‌های گرد (توکسوکارا)

• تخم کرم از مدفوع توله‌ها و بچه گربه‌ها؛ کودکانی که خاک یا شن پارک را به دهان می‌برند در معرض خطرند.
• پیشگیری: انگل‌زدایی منظم، جمع‌آوری فوری مدفوع، شستن دست کودکان.

بیماری خراش گربه (بارتونلا)

• از خراش یا گاز بچه گربه‌های دارای کک؛ تب و تورم غدد لنفاوی.
• پیشگیری: کنترل کک و شستن زخم خراش.

پسیتاکوز

• از پرندگان (به‌ویژه طوطی‌سانان) از طریق گرد فضولات خشک؛ علائم شبیه آنفولانزا و ذات‌الریه.
• پیشگیری: نظافت مرطوب قفس، تهویه و قرنطینه پرندگان جدید.

سالمونلا

• خزندگان (لاک‌پشت، مارمولک) و جوجه‌ها اغلب ناقل بدون علامت‌اند.
• پیشگیری: شستن دست بعد از لمس خزنده یا محیطش؛ شستن ظرف‌های خزنده در سینک آشپزخانه ممنوع. کودکان زیر ۵ سال با خزندگان تماس نداشته باشند.

قوانین طلایی

• شستن دست بعد از تماس با حیوان، ظرف خاک و قفس
• اجازه ندادن به لیسیدن صورت و زخم‌های باز
• انگل‌زدایی و واکسیناسیون منظم
• معاینه دامپزشکی حیوان جدید قبل از ورود به خانه
• افراد با نقص ایمنی، باردار و سالمند با پزشک خود مشورت کنند